De Turkse invasie van Syrië

2019-10-12-syriaVanaf het begin (2011) van de oorlog tegen Bashar el Assad [van Syrië] was duidelijk dat Turkije met zijn leger het noordoosten van Syrië wilde binnenvallen, een gebied van 30 kilometer diep en 420 kilometer lang, onmiddellijk aan zijn grenzen. Pas na lang uitstel en zonder overtuiging heeft Turkije deelgenomen aan de oorlog tegen Islamitische Staat. Daarbij heeft Erdogan altijd één enkel doel nagestreefd, namelijk de strijd in Syrië tegen de aanwezigheid van alle Koerdische milities, en vooral tegen degenen die samen met de Coalitie [tegen Islamitische Staat] hebben gestreden in het gebied dat aan Turkije grenst.

De enige mogelijke verklaring voor deze houding is het voorkomen van de vorming van een autonome Koerdische staat in dat gebied na het einde van de oorlog in Syrië. Strategisch gezien was het de bedoeling van Erdogan om niet alleen de geboorte van een tweede Koerdische staat in het gebied te voorkomen, die in de nabije toekomst verbonden zou kunnen worden met de [eerst gevormde] Koerdische staat in Irak. Maar Erdogan wilde ook een politiek en militair herstel van de Turkse Koerdische Partij (PKK) te voorkomen, die als de grootste vijand van Ankara wordt voorgesteld, als de “terroristen” die koste wat het kost moeten worden bestreden, de oorzaak van alle plagen die de kwetsbare Turkse economie treffen.

In dit opzicht doet het er niet toe dat de militaire actie van Erdogan duidelijk in strijd is met het internationale recht. Het internationale recht dat, ondanks dat het een burgerlijk, vals karakter heeft en de imperialistische grootmachten dient als instrument, [maar dat volgens burgerlijk links] ten minste gebruikt zou moeten worden bij het oplossen van problemen tussen de verschillende imperialismes, zoals dit. Het maakt niet uit dat het de Koerden in kwestie (YPG) waren die samen met de Amerikanen vochten en het zwaarste lasten van de oorlog tegen Islamitische Staat op zich namen. Terwijl de Amerikanen en de rest van de Coalitie de stellingen van het “Kalifaat” als in een soort videospelletje bombardeerden, vochten de Koerdische milities op de grond en verloren duizenden van hun leden als doden en gewonden. Het maakt niet eens uit dat de Koerden van de YPG nooit belangrijke banden hebben gehad met de “terroristen” van de PKK, anders dan sporadische militaire samenwerking in functie van de strijd tegen Islamitische Staat.

Voor Erdogan is van belang dat de Koerdische “nationalistische vloek” zijn dromen niet verstoort, met name zijn droom om het soennitische leiderschap over het hele gebied uit te oefenen, de droom dat Turkije zijn rol kan spelen als olieknooppunt in het Middellandse Zeegebied en controle kan uitoefenen over een strategisch gebied als dat van Noord-Oost Syrië.

Wanneer dit alles sinds 2011 duidelijk was, dan is de positie van de Verenigde Staten minder duidelijk. We zijn gewend geraakt aan de “bipolaire” houding van Trumps hele regering, zowel in termen van gedrag als in termen van binnenlandse en buitenlandse politiek. Ook hier is dit het geval. Toch zit er een logica in de houding van Trump en zijn trouwe medewerker Pompeo. De Verenigde Staten zijn niet naar Syrië gegaan om Islamitische Staat te vernietigen, maar hebben er integendeel toe bijgedragen dat Islamitische Staat is ontstaan. De VS hebben IS op dezelfde manier bewapend en gefinancierd als Turkije en zijn bondgenoten dit dden. Het doel hiervan was om te voorkomen dat Rusland verder kon beschikken over zijn Syrische handels- en militaire havens. Andere doeleinden: de Iraanse aanwezigheid in de Golf in te dammen, de sjiitische coalitie (Syrië van Assad, Libanese Hezbollah, Irakezen, Iraniërs en de Houti-rebellen in Jemen) die onder de Russische voogdij strijden in Syrië, niet alleen daar, maar voor suprematie over het hele gebied van de Perzische Golf. De inzet van deze strijd is de aanwezigheid in het Middellandse-Zeegebied, de controle over de belangrijke olie- en gaspijpleidingen die vanuit het noordoosten uit Rusland en Iran naar Europa gaan, de Arabische Zee [tussen het Arabisch Schiereiland en India, van belang voor de energievoorziening van Azië]. De opmars van deze sjiitische coalitie brengt ernstige schade toe aan de Amerikaanse imperialistische doelstellingen en haar bondgenoten in het gebied. De Russische militaire interventie in de Syrische oorlog (2014) heeft het evenwicht ter plaatse zodanig verschoven dat de wankelende regering van Assad overeind is gebleven. De oorlog van allen tegen allen is formeel beëindigd ten gunste van de As Damascus-Moskou. Eerdere vredespogingen, beter gezegd pogingen om Syrië op te delen – de Sochi-Akkoorden – hebben gefaald. Daarom heeft Trump nota genomen van deze nederlaag en ervoor gekozen zijn verlies te nemen, maar onder bepaalde voorwaarden. De eerste stap was om Syrië met de terugtrekking van zijn troepen in de steek te laten. Deze stap werd ontsierd door een hypocriete verklaring van Trump “Waarom zouden we in Syrië geld uitgeven aan kleine stammenoorlogen”. Daarmee deed hij niets anders dan een eerder besloten project uitvoeren, zelfs als zijn medewerkers hem onder druk hadden gezet om een militair contingent van een paar duizend man en tweehonderd militaire adviseurs in stand te houden.

Hoewel Trump het initiatief van Turkije om het noordoosten van Syrië binnen te vallen betreurt en schaamteloos ontkent dat hij niets heeft gedaan om de agressie van Erdogan tegen de Koerden – zijn andere trouwe bondgenoten – aan te pakken, heeft hij met de terugtrekking van het merendeel van zijn troepen in feite het groene licht gegeven aan het Turkse leger. Het verklaarde doel van Ankara is het creëren van een brede veiligheidszone aan de Turkse grenzen, die moet worden omgevormd tot een toevluchtsoord voor de bijna drie miljoen Syrische vluchtelingen. In werkelijkheid is het Erdogan er om te doen alle eerder genoemde doelstellingen te bereiken. Voor de VS was het alsof ze zeiden: de oorlog is nog niet voorbij, de destabilisatie van het gebied is functioneel voor de verzwakking van het regime van Assad en zijn grote bondgenoot: het Russische imperialisme. Het is daarom een goede zaak dat Erdogan zijn stap zet. Dit zal dit een verlenging betekenen van de toch al tragische bloedvergieten dat de Syrische regio al acht jaar lang heeft doordrenkt in naam van de onverzadigbare dorst van alle imperialistische actoren. In dit ongelukkige land zijn de doden en vluchtelingen slachtoffers van de wereldcrisis die de conflicten doet uitbarsten en verergeren, alles voor de overlevingskansen van het kapitalisme en het in stand houden van zijn ongeneeslijke tegenstrijdigheden.

De strijd tegen het kapitalisme voor het enige mogelijke alternatief, het communisme, betekent de strijd tegen de oorlog in al zijn verschijningsvormen, de strijd tegen het imperialisme, welk dan ook, dat de belangrijkste oorlogshitser is. Dit wil ook zeggen dat we niet in het nationalistische spel van de Koerdische minderheden mogen vervallen, die, om hun doel te bereiken, hun burgerlijke en kapitalistische natiestaat, zich aansluiten bij [een] imperialisme en een instrument daarvan worden om, eenmaal gebruikt, in de steek te worden gelaten. Dit is het geval van de YPG, die door de VS is gebruikt tegen Islamitische Staat, en vervolgens aan het Turkse imperialisme wordt uitgeleverd. In het midden van deze verwoestende crisis die oorlog na oorlog veroorzaakt, is het niet de geboorte van een nieuw nationalisme, of dat nu Koerdisch is of van andere etnische groepen, dat op de agenda staat, maar de proletarische revolutie, de enige die een eind kan maken aan crises, oorlogen en de onmenselijke arrogantie van het imperialisme.

fd

10 oktober 2019

Bron: L’invasione turca della Siria

Vertaling en toevoegingen tussen vierkanten haken: FC, 14-10-2019

Meer lezen

Basisteksten marxisme-radencommunisme / nationalisme en proletarisch internationalisme:

  • Klassenstrijd en natie
  • De ineenstorting van de Internationale
  • Het proletariaat. Wereld – arbeid tegenover wereld – kapitaal
  • Gorter, Lenin en Luxemburg over imperialisme en internationalisme
De Turkse invasie van Syrië

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s