Staking in de containerhaven van Piraeus/Athene

In 2009 heeft de Chinese staatsgroep Cosco, profiterend van de financiële moeilijkheden van Griekenland, om zijn schulden af te lossen en wanbetaling te voorkomen, van de regering een concessie voor 35 jaar verkregen voor het beheer van twee van de drie terminals van de haven van Piraeus (Athene). De havenautoriteit, die in handen is van de overheid, bleef zorgen voor de exploitatie en het beheer van terminal I.

In 2016 kocht Cosco onder de Syriza-regering 51% van de volledige havenautoriteit van Piraeus (PPA), voor 280 miljoen euro, en nam zo de haven over; in 2021, onder de regering Nieuwe Democratie, kocht Cosco nog eens 16% van de PPA.

Zo verzekerde de Chinese regering zich van de controle over de haven tot 2052. Beijing is van plan verder uit te breiden en een vierde containerterminal te bouwen, ook al tonen de lokale autoriteiten een zeker ongeduld met deze steeds ingrijpender projecten, zoals het project voor de bouw van vier luxehotels in het havengebied.

De komst van Chinees kapitaal heeft geleid tot een opmerkelijke ontwikkeling van de haven: in 2009 behandelde de haven minder dan 700.000 20-voetscontainers (TEU); in 2014 werden er 3,6 miljoen behandeld, in 2019 4,9 miljoen en in 2020 5,4 miljoen.

Toen de Chinese president Xi Jinping in 2019 Athene bezocht, samen met de Griekse regeringsleider Mitsotakis, vierden ze de samenwerking tussen de twee staten en verklaarden ze dat het project zou leiden tot het creëren van duizenden banen; in feite heeft Cosco al 2.500 werknemers in dienst, maar is van plan om, zowel rechtstreeks als in onderaanneming, elk jaar nog eens 3.000 werknemers in dienst te nemen voor een totaal van ongeveer 10.000.

Achter de officiële toasts gaat echter de harde werkelijkheid schuil, dat de nieuwe bazen kapitaal hebben geïnvesteerd om de havenactiviteit uit te breiden, maar niet zozeer in de veiligheid van de werknemers, maar veeleer om hun uitbuiting te vergroten, waarbij zij vaak worden gechanteerd met onzeker werk of onderaanneming om hen te dwingen extreem zware arbeidsomstandigheden te accepteren.

Een voorspelde dood

Op 25 oktober werd op Pier II een 46-jarige havenarbeider in tweeën gesneden door de beweging van een brugkraan. Volgens de vakbond van arbeiders in de containerafhandeling [in Piraeus; vertaler] (ENEDEP) toonde het ongeval op tragische wijze de tekortkomingen in de veiligheidsmaatregelen aan en werd onmiddellijk een staking uitgeroepen.

De volgende dag riepen de arbeiders, bijeen in een plenaire vergadering, op tot een nieuwe 24-uursstaking en eisten zij een ontmoeting met de bazen van China Ocean Shipping Company. Maar toen zij bij de COSCO-kantoren aankwamen, vonden zij de poorten gesloten. Het hek hield hen niet tegen. Schreeuwend “genoeg met het bloed van arbeiders vergoten voor de winst van reders”, “we hebben een collega verloren, geen dier”, werd een hek afgebroken en de dokwerkers, steeds vastberadener, verzamelden zich op de binnenplaats voor het gebouw totdat ze werden ontvangen door vertegenwoordigers van de rederij. De bijeenkomst had echter geen ander doel dan de eenvoudige en meer dan legitieme eisen van de arbeiders op papier te zetten:

  • een uitbreiding van het personeel: teams van zes dokwerkers in plaats van de huidige vier;
  • afschaffing van de 12-urige ploegendienst en de dubbele ploegendienst, d.w.z. twee volledige ploegen met slechts acht uur rust op één dag;
  • de omzetting van alle contracten van bepaalde duur in contracten van onbepaalde duur
  • de oprichting van een orgaan voor toezicht op de gezondheid en veiligheid van de werknemers, waarin ook de werknemers zelf zitting hebben.

Na afloop van de vergadering bevestigde de vakbondsvoorzitter nogmaals het volledige succes van de staking en het besluit om de strijd voort te zetten tot hun eisen volledig zijn ingewilligd: “Het is onze plicht om de strijd voort te zetten. Wij waarschuwen de werkgever en de regering dat als zij repressieve troepen sturen en een stakende arbeider aanraken, zij containers zullen zien drijven in de Golf”.

Er zij aan herinnerd dat de Griekse regering nog maar enkele weken geleden een nieuwe wet tegen de vakbonden en het stakingsrecht heeft goedgekeurd (“Passes also in Greece, in the impotence of trade unions, a new serious attack on the working class“).

Onze strijd voor alle arbeiders

Donderdag, op de vierde dag van de staking, vond een grote gemotoriseerde mars van de stakers plaats die heel Piraeus doorkruiste en het Korai plein bereikte waar honderden arbeiders, ook van andere bedrijven en sectoren, al stonden te wachten. Opnieuw nam de voorzitter van de bond ENEDEP het woord en zei dat de dood van hun kameraad te voorzien was gezien het totale gebrek aan de meest elementaire veiligheidsmaatregelen in de haven. Hij hekelde hoe de bazen, reders, zakenlieden en politieke autoriteiten, die elkaar bevechten en beconcurreren als het gaat om winstdeling, zich bij deze moord hebben verenigd om de verantwoordelijkheid te verdoezelen, ter verdediging van hun gemeenschappelijk belang, namelijk de uitbuiting van arbeiders.

Op zaterdag stuurde de Bond een bericht naar de bemanningen van de schepen die in de haven voor anker lagen in afwachting van het lossen: “De stakende havenarbeiders wenden zich tot u. Zes dagen geleden is een van onze kameraden bij een arbeidsongeval om het leven gekomen. Dit is te wijten aan het gebrek aan veiligheidsmaatregelen. Wij staken voor ons recht op werk, voor veiligheidsmaatregelen en voor een collectieve arbeidsovereenkomst. Uw solidariteit is onze belangrijkste bondgenoot in onze strijd. Onze strijd is een strijd voor alle werknemers.”

De bond besloot, na verschillende ontmoetingen met het bedrijf en regeringsvertegenwoordigers, het werk op maandag 1 november te hervatten, maar handhaafde haar mobilisatie en kondigde een 48-uurs staking af voor vrijdag 5 en zaterdag 6 november.

COSCO gedwongen over de brug te komen

Op dat moment, in de avond van donderdag, veranderde Cosco, geconfronteerd met de standvastigheid en vastberadenheid van de werknemers, van standpunt en kwam tot een akkoord: in een brief aan de vakbond verklaarde Cosco zich bereid akkoord te gaan met een verhoging van het aantal werknemers op de laad- en losgroepen van 4 naar 5, de afschaffing van de dubbele ploegendiensten, de oprichting van een gezamenlijke commissie voor gezondheid en veiligheid met deelname van technici en artsen, vertegenwoordigers van de werknemers en een Europese certificeringsinstantie.

Doordat Cosco een aanzienlijk deel van de eisen van de bond heeft ingewilligd, konden de bondsleiders na een aanvankelijke totale sluiting de overwinning uitroepen. De reeds uitgeroepen staking van 48 uur is ingetrokken. De mobilisatie gaat door om Cosco te dwingen zich aan het nationale arbeidscontract te houden en tijdelijke contracten om te zetten in voltijdse contracten.

Het is interessant dat deze werknemers, die lid zijn van een bond en niet van een bedrijfbond, een vakbond die daarom meer geneigd is corporatieve standpunten uit te dragen, in plaats daarvan de strijd op voorbeeldige wijze op klassenniveau hebben gevoerd, zonder toe te geven aan nationalistische of racistische verleidingen, zoals een of andere zelfbenoemde extreem-linkse partij die had opgeroepen tot de “uitwijzing van de Chinezen” en de nationalisatie van de haven!

Het hoofd van de vakbond ENEDEP herhaalde in zijn toespraak ten overstaan van honderden stakende arbeiders dat de bazen allemaal dezelfde houding aannemen ten opzichte van de arbeiders, en dat ze allemaal verenigd zijn in de verdediging van hun winsten. De arbeiders moeten hetzelfde doen, altijd streven naar maximale eenheid in hun strijd voor de verdediging van hun levens- en arbeidsomstandigheden, en zich verzetten tegen de verzoeningspolitiek van de leiding van hun vakbonden met de Staat en de bazen.

Deze staking heeft een gedeeltelijk positief resultaat gehad, niet alleen dankzij de vastberadenheid van de arbeiders, die zich gekweld voelden door bijzonder barre omstandigheden, maar ook omdat zij zich op een strategisch punt bevinden voor het functioneren van het kapitalistische apparaat en de bazen van mening waren dat het minder kostbaar was om een deel van hun eisen in te willigen dan het risico te lopen dat de havens met Kerstmis gesloten zouden worden.

Werknemers strijden niet altijd onder deze omstandigheden en krijgen vaak niet de solidariteit van andere bedrijven en andere categorieën, wat van essentieel belang is voor een succesvolle afloop van de strijd. Deze coördinatie, dit zoeken naar eenheid in de strijd is de taak van de bondsfederatie. Daarom is het zo belangrijk dat de arbeiders zich kunnen voorzien van bondsorganisaties die zich inzetten voor de verdediging van hun klassenbelangen.

Zelfs havenarbeiders, ondanks hun cruciale rol in het kapitalistische produktiesysteem, concurreren steeds meer met arbeiders in andere havens, zowel in eigen land als in de buurlanden. Daarom is het zelfs voor deze categorie dringend en noodzakelijk om een internationaal bondennetwerk te weven, om hen tussen verschillende havens en landen te verenigen, en te voorkomen dat ze door kapitalistische concurrentie verdeeld raken, enkel ten voordele van de bedrijfswinsten.

Daarom mogen de havenarbeiders ook niet in de val trappen van het opportunisme, dat hen vastpint in een nationale visie op hun problemen en hen wijsmaakt dat ze bescherming tegen uitbuiting kunnen vinden onder de paraplu van de bourgeois-staat, door zich te beroepen op de verdediging van “nationale havens”, misschien door nationalisatie. Dit is een failliete weg, een economisch nationalisme dat de weg baant voor politiek nationalisme, en het is een weg die in de tegenovergestelde richting gaat van die van de internationale arbeiderseenheid.

Een vierde dok

Na de staking ging Cosco echter meteen in het offensief om geruchten over een crisis in de haven te creëren: “De cijfers van oktober zijn indicatief – schrijft de website Capital.gr – volgens Cosco verplaatsten terminals II en III in totaal slechts 364,4 duizend containers, tegen 407,2 duizend containers in oktober vorig jaar, een daling van 10,5%. Maar deze daling is te wijten aan de zesdaagse staking! “Wanneer dagelijks 11.000-12.000 bewegingen worden gemaakt, zorgt zelfs één dag van inactiviteit voor ernstige problemen,” merken zij op.

De klachten van Cosco hebben een specifiek doel: het bedrijf wil opnieuw een concessie vragen voor de bouw van een vierde terminal, zonder zich iets aan te trekken van de protesten van de bevolking van het gebied, die toch al te lijden heeft onder zware problemen van vervuiling, lawaai, verkeer, enz. Wat voor de bazen belangrijk is, is dat de nieuwe terminal de capaciteit van Piraeus met meer dan 11 miljoen containers per jaar zal doen toenemen, met de bijbehorende winsten!

Bron: ICP (Florence), Strike at the container port of Piraeus/Athens.

Naschrift van Arbeidersstemmen

Bovenstaand artikel geeft belangrijke informatie op een – voorlopig – succesvolle arbeidersstrijd. Het laat zien dat een strijdbare bond daarbij een rol kan spelen, en dat niet elke vakbondsorganisatie in alle omstandigheden de arbeiders uitverkoopt aan kapitaal en staat. Het artikel brengt ook het proletarisch internationalisme naar voren tegenover een linksburgerlijke om de havenarbeiders met anti-chinese leuzen in het nationale kapitaal in te passen.

Maar radencommunisten hebben twijfels bij de rol die de ICP weggelegd ziet voor een federatie van (strijdbare) bonden in het zoeken naar uitbreiding en solidariteit. Wanneer stakingen zich uitbeiden, brengen zij namelijk de met veel moeite opgebouwd bondsorganisatie in gevaar door toepassing van anti-stakingswetten, eventueel door het in beslag nemen van stakingskassen. Een uitbreiding van de strijd kan alleen het werk zijn van de arbeiders zelf omdat die als enige daarbij belang hebben.

Het zijn ook de arbeiders zelf die heel goed in staat zijn om te bepalen waar de beste kansen liggen voor uitbreiding, ofwel bij arbeiders van andere bedrijfstakken, of bij werkloze arbeiders, of bij havenarbeiders in andere steden, en in het buitenland (COSCO wijkt wel vaker uit naar de haven van Koper in Slovenië).

De ICP meent baat te hebben aan radicale bonden en liefst een federatie of netwerk van radicale bonden. Ze wil deze inzetten als “transmissieriem” naar de arbeidersmassa’s, die ze graag wil ‘leiden’. Maar dat is haar probleem, niet dat van de arbeiders.

Staking in de containerhaven van Piraeus/Athene

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s