Wat inflatie betekent voor werknemers


Door Buenravov. Op 21 januari 2022 verschenen op het bulgaarse kon-flikt.org

Op een heel basaal niveau is dit heel duidelijk. Inflatie betekent dat de prijzen stijgen, en dat je met je salaris minder kan kopen. Heel simpel gezegd betekent inflatie dat werknemers armer worden. Maar in een periode waarin inflatie op wereldschaal lijkt terug te keren en een van onze buurlanden door hyperinflatie wordt geteisterd, vinden wij dat deze kwestie een diepere discussie behoeft.

In de afgelopen maanden hebben we gezien dat de media begonnen te vertellen over een terugkeer van de inflatie. Belangrijker voor ons is dat werknemers er vandaag over beginnen te praten. In wezen betekent inflatie dat alles duurder wordt en dat je salaris dus minder waard is dan het was. Werknemers in Bulgarije beginnen dit nu te voelen, vooral met de elektriciteitsrekeningen van januari. In feite is het een algemene loonsverlaging voor iedereen.

De inflatie in Amerika is vandaag officieel 6,8%. Natuurlijk zijn de officiële cijfers meestal niet toegespitst op hoe de inflatie de werknemers treft. De werkelijkheid die werknemers ervaren is vaak erger. Niettemin, 6,8% is hoog. In feite is het het hoogste inflatiepunt in vier decennia, en volgens media-economen zijn er geen tekenen dat de inflatie onmiddellijk zal afnemen.

In de jaren zeventig was de inflatie op wereldschaal hoog. Zelfs de sterkste westerse economieën kenden inflatiecijfers met dubbele cijfers, met een piek van meer dan 20% in 1975. Sinds het begin van de jaren tachtig, met de invoering van een nieuw, rechts monetaristisch beleid, met Thatcher en Reagan in Engeland en Amerika als voorbeelden, is de inflatie onder controle gebracht. Op enkele zeldzame uitzonderingen na hebben de stabiele economieën de inflatie onder de 5% gehouden en er af en toe boven uitgestegen. Maar natuurlijk is niet elke economie stabiel.

Minder stabiele economieën zijn vatbaar voor oncontroleerbare inflatie. Op dit moment zien we dat in Turkije. Elke dag die voorbijgaat, lijkt de Lira minder waard te worden, en steeds minder centen. Degenen die oud genoeg zijn om zich dit te herinneren, zullen de verschrikkelijke inflatie hebben meegemaakt die wij hier hadden in de periode van wederopbouw in het begin van de jaren negentig, en later in de winter van 1997. De landen van het oude Joegoslavië hadden te kampen met dit soort problemen in de nasleep van de oorlogen, en als we ons even buiten de regio begeven, zijn er over de hele wereld diverse voorbeelden te vinden. Argentinië was een groot land dat meer dan eens onder een inflatiecrisis te lijden had, en Zimbabwe was het land waar de inflatie haar toppunt bereikte, met een bankbiljet van honderd biljoen dollar.

Turkije wordt op het ogenblik geteisterd door inflatie. De maandelijkse inflatie van de consumentenprijzen bedraagt thans meer dan 15%, waardoor het inflatiecijfer van 35% van vorig jaar nog zal stijgen, en de prijs van brood, waarvan een groot aantal Turkse werknemers afhankelijk is, stijgt met het dubbele. Hier in Bulgarije is het zeker nog niet zo ver, maar de mensen beginnen het te merken. In Europa als geheel is de inflatie lager dan in de VS. In december bedroeg de inflatie 5% per jaar, het hoogste niveau sinds de invoering van de Euro. Bulgarije is ver verwijderd van het hoogste niveau in Europa. De Baltische staten hebben de hoogste inflatie per jaar: ongeveer 10%. Toch waren de elektriciteitsrekeningen van december voor veel mensen schokkend. Ook hier stijgen de consumentenprijzen nu met meer dan 10%, wat het hoogste niveau is in meer dan tien jaar. In een tijd waarin de mensen het al moeilijk genoeg hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, maakt dit de zaken alleen maar erger.

Volgens de meeste economen is dit allemaal een tijdelijk verschijnsel. Men hoeft zich geen zorgen te maken, want het gaat wel weer over. De meeste professionele economen verdienen echter het soort salaris waarbij zij zich geen zorgen hoeven te maken over de maandelijkse betaling van de elektriciteitsrekening. De oorzaak is volgens hen in feite de Covid-crisis. Om het heel eenvoudig te zeggen: de lockdowns veroorzaakten een aanvoerketencrisis. Dit betekent dat er problemen waren om producten op de markt te brengen. Dit werd veroorzaakt door fabrieken die dichtgingen wegens de blokkades in China, schepen die vastliepen in havens, arbeidsmigranten die thuisbleven in plaats van in het buitenland te gaan werken, en een hele reeks andere oorzaken. Als je dit optelt bij de stijging van de vraag door het einde van de lockdown, dan heeft dit deze sterke stijging van de inflatie veroorzaakt. Als de economie weer normaal draait, zal de inflatie weer afnemen. Ze lijken echter niet helemaal te weten wanneer dit zal gebeuren.

Dit is wat overal de inflatie veroorzaakt. Er zijn twee bijkomende redenen waarom het in Turkije zo erg is. Ten eerste heeft Turkije sowieso een instabiele economie, die overbelast is door schulden. Ten tweede houdt de Turkse regering vast aan een beleid van een zwakke Lira. De reden hiervoor is dat een zwakke Lira de Turkse export goedkoper maakt, en concurrerender, en vakanties in Turkije goedkoper, en aantrekkelijker voor buitenlandse toeristen. Iedereen heeft wel eens gehoord van mensen die in de buurt van de grens wonen en naar Turkije gaan om te winkelen.

Dit geeft in het klein een beeld van wat de bazen in Turkije eigenlijk willen. Terwijl de armen in Turkije moeite hebben om brood te kopen, en zelfs werknemers met goede banen moeten bezuinigen, neemt de Turkse export toe, en stijgen de winsten van Turkse bedrijven. Zij verdienen Dollars en Euro’s aan de producten die zij exporteren, en betalen hun werknemers in een steeds meer waardeloos wordende Lira.
Inflatie is geen crisis voor de economie. Daarover moeten we duidelijk zijn. De grote bedrijven boeken allemaal hogere winsten. Natuurlijk doen ze dat. Ze verhogen allemaal hun prijzen. Ondertussen, terwijl sommige van hun kosten stijgen, blijven hun belangrijkste kosten, namelijk de lonen van de werknemers, gelijk. De mensen die door deze crisis worden getroffen, zijn de werknemers. Aangezien de lonen gelijk blijven terwijl de prijzen stijgen, betekent elk punt op de inflatieschaal een directe verlaging van de lonen van de werknemers. Alle werknemers hebben loonsverhogingen nodig om dezelfde levensstandaard te behouden.

Maar als mensen over loonsverhogingen beginnen, krijgen de bazen, hun media en de politieke partijen een beroerte van jewelste. De rechtse politieke partijen, en alle politieke partijen in Bulgarije zijn rechtse politieke partijen, beweren dat loonsverhogingen de inflatie doen toenemen. Sinds het begin van de jaren tachtig is de mantra van de bazen en hun lakeien dat de lonen laag moeten worden gehouden om een terugkeer naar de inflatie van de jaren zeventig te voorkomen, dus in een tijd waarin de prijzen stijgen en bedrijven hun winsten verhogen, krijgen werknemers te horen dat hun lonen, in reële termen, moeten dalen.

Er zijn twee dingen die hier kunnen gebeuren. De eerste is dat werknemers deze enorme loonsverlaging accepteren die al heeft plaatsgevonden, en die naar het schijnt in de nabije toekomst zal doorgaan zolang deze inflatiecyclus voortduurt. De tweede mogelijkheid is dat zij er iets aan gaan doen. Het allereerste wat dit betekent is dat we met onze collega’s gaan praten over hoe we allemaal loonsverhogingen nodig hebben om bij te blijven. Natuurlijk zullen de bazen tegenwerpen dat er geen loonsverhoging kan komen vanwege de inflatie, ondanks het feit dat we juist vanwege die inflatie loonsverhoging nodig hebben.

Om na te denken over wat er nu komt, kunnen we ook leren van Turkije. Net zoals we daar een extreem voorbeeld van inflatie kunnen zien, kunnen we ook zien dat Turkse werknemers strijden om hun salaris op peil te houden. In december waren er in steden in heel Turkije demonstraties met de slogan “we kunnen de eindjes niet aan elkaar knopen”. De regering heeft het minimumloon al met 50% verhoogd, en volgens de Turkse overheidsstatistieken heeft 40% van de werknemers een minimumloon. Dit is echter niet genoeg. Begin vorig jaar bedroeg het minimumloon in Turkije het equivalent van 380 US dollar. Momenteel bedraagt het ongeveer 185 dollar, en het wordt met de dag minder. Eind december hielden arbeiders grote demonstraties in alle grote steden van Turkije.

Natuurlijk zal Bulgarije niet afglijden naar eenzelfde soort inflatiecrisis als Turkije. Toch zal de inflatie ten minste het komende jaar onze lonen blijven aantasten. Terwijl dit alles gaande is en de werknemers zich moeten concentreren op de aanvallen op hun lonen en levensomstandigheden, proberen verschillende rechtse krachten hun aandacht af te leiden. De door Vazrazhdane georganiseerde demonstratie is daar een goed voorbeeld van. De echte crisis van de arbeiders is de voortdurende uitholling van hun levensstandaard. Mensen die geen gezichtsmasker hoeven te dragen, krijgen geen korting op hun elektriciteitsrekening.

De arbeiders in Bulgarije hebben niet dezelfde tradities van strijdbaarheid als de arbeiders in Turkije. De werknemers hebben zich te lang passief opgesteld. Het resultaat kennen we allemaal. Bulgarije heeft de laagste lonen en de laagste pensioenen van Europa. Als arbeiders geen strijd voeren voor het behoud van hun levensstandaard, gaan ze er steevast op achteruit. Wat de arbeiders hier nu moeten doen, is kijken naar voorbeelden in andere landen, niet alleen in het buurland Turkije, maar ook naar de toenemende strijdbaarheid van Amerikaanse arbeiders, waarover we onlangs op deze site hebben bericht. De eerste stap voorwaarts is met onze collega’s en werknemers te bespreken waarom we een loonsverhoging nodig hebben. De tweede stap is te bespreken hoe we die kunnen krijgen. Zoals een grote Turkse bouwbaas onlangs zei: “Als mensen verarmen, zullen ze uiteindelijk degene die hen arm heeft gemaakt gaan vragen om ervoor te betalen”. Dat is wat we nu moeten bespreken om te doen.

Bron: What inflation means to workers.

Wat inflatie betekent voor werknemers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s