Drie valse redenen voor het kapitalisme

  • Lueer_fundamentalNu de economische crisis die in Zuid-Amerika, in het Midden Oosten, in Afrika en Azië door prijsstijgingen de eerste levensbehoeften voor grote delen van de bevolking onbereikbaar maakt,
  • nu deze bevolking in Zuid-Amerika en in het Midden Oosten de straat op is gegaan om tegen deze ellende te demonstreren en de repressie van de staat trotseert,
  • nu bij het voorlopig uitblijven van massale strijd van bedrijfsarbeiders, het deze volksmassa’s ontbreekt aan een proletarisch perspectief, stelt zich op praktische wijze de vraag naar het alternatief: Is het kapitalisme onvermijdelijk?
    Wat is het perspectief van de revolutionaire arbeidersklasse – het communisme?

Om deze vragen te beantwoorden vervolgen we hier de vertaling uit het boek van H. Lueer, een eerbetoon aan het collectieve werk van de Groep van Internationale Communisten (Holland). Met het oog op de eerste ervaringen met het staatscommunisme in Rusland, waren hun in 1930 gepubliceerde “Grondbeginselen der communistische productie en distributie” een poging om de economische basis van een communistische maatschappij, die al door Karl Marx en Friedrich Engels werd geschetst, wetenschappelijk uit te werken. Hoewel hun uiteenzettingen niets van hun oorspronkelijke actualiteit hebben verloren, is hun tekst een kind van zijn tijd gebleven in de wetenschappelijke confrontatie met de literatuur van die tijd. In dit document wordt daarom getracht de kernuitspraken van de “Grondbeginselen der communistische productie en distributie” te situeren binnen het huidige debat over de kwestie van het alternatief voor het kapitalisme. Lees verder “Drie valse redenen voor het kapitalisme”

Drie valse redenen voor het kapitalisme

250 jaar modern kapitalisme – van 1760 tot 1917

Vervolg van 250 jaar modern kapitalisme – een kort overzicht.

In dit tweede deel volgt de auteur uitgebreid de ontwikkeling van het kapitalisme vanaf de industriële revolutie tot de Russische Revolutie. 

Arbeidersstemmen

Lees verder “250 jaar modern kapitalisme – van 1760 tot 1917”

250 jaar modern kapitalisme – van 1760 tot 1917

250 jaar modern kapitalisme – een kort overzicht

manchester-c1870

In welke tijd leven we? De geschiedenis herhaalt zich niet, zo benadrukte Marx. Maar de ‘marxisten’, ook degenen die zich beroepen op de Communistische Linkerzijde, bekijken de huidige situatie vaak door de bril van periode tussen beide wereldoorlogen. Dit was de tijd waarin de Linkerzijde haar theorieën ontwikkelde. De volgende tekst maakt het mogelijk te breken met deze doctrinaire geschiedenisopvatting. In kort bestek volgen we de ontwikkeling van het kapitalisme van de industriële revolutie tot het einde van de ‘tweevoudige bipolarisatie’ van de wereld. Met name het begrip van de vier tijdperken waarin verschillende machtsverhoudingen tussen de klassen heersen, zijn van groot belang voor het begrijpen van de mogelijkheden die de huidige situatie biedt.

Lees verder “250 jaar modern kapitalisme – een kort overzicht”

250 jaar modern kapitalisme – een kort overzicht

Nationaliseringen, een stap richting socialisme?

NationalisatieKartelsTrusts_CPN
CPN-verkiezingsaffiche 1946, nooit uitgegeven. Bron: Nederlandse Affiches, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis

De Duits-Nederlandse communistische linkerzijde heeft er op gewezen dat het bolsjewisme ten onrechte socialisering heeft opgevat als het in staatshanden brengen van bedrijven. De uit deze misvatting volgende onderwerping van de arbeidersraden onder de sovjet-staat bracht een verergering van de onderdrukking van de proletariërs met zich mee. Deze staatssocialistische opvatting was van reformistische oorsprong en werd al door de oude Liebknecht en Engels bestreden (1). Het is minder bekend dat Anton Pannekoek als deel van de Bremense Linkerzijde en als lid van de SDP in Nederland in verschillende artikelen het staatssocialisme bestreed (2).

Lees verder “Nationaliseringen, een stap richting socialisme?”

Nationaliseringen, een stap richting socialisme?

De GIC en de economie van de overgangsperiode. Een inleiding

Gerd ArntzHet huidige belang van de Grondbeginselen van de communistische productie en distributie van de Groep(en) van Internationale Communisten (GIC) is tweeledig.
De tekst van 1930 (eerste druk in het Duits) en 1935 (laatste herziene en aangevulde druk in het Nederlands, nooit vertaald en dus niet bekend in het buitenland) gaat over de problemen die onmiddellijk na de machtsovername door de arbeidersklasse ontstaan.
Daarnaast is de tekst door het gebrek aan vertalingen en aan beperkte uittreksels een van de struikelblokken in het debat tussen de Nederlandse en Italiaanse communistische linkerzijde, ook vanwege het gebrek aan kennis van de voorstudies van de Grondbeginselen.
Aan de hand van samenvattingen en citaten uit onbekende teksten geeft het artikel een opheldering van twee misverstanden en kritieken.
Ten eerste, de absolute gelijkheidsidealen die ten onrechte aan hen worden toegeschreven, terwijl de GIC, net als Marx in zijn kritiek op het Gotha-programma, wees op de feitelijke ongelijkheid in een verdeling op basis van het aantal gewerkte uren.
Ten tweede schetst het artikel, in tegenstelling tot de veronderstelde beperkte economische benadering van de overgangsperiode door het GIC, het politieke kader waarin het GIC de economische problemen aanpakte in de voorstudies en de editie van 1935.
Bijzondere aandacht wordt besteed aan de misvattingen die voor het eerst door Authier en Barrot (Dauvé) in het Franse taalgebied zijn verspreid en die voortleven in de opvattingen van de ‘communautariseringsbeweging’ en verder. David Adam heeft aangetoond dat het GIC niet proudhonistisch is, maar dat zijn opvattingen vergelijkbaar zijn met die van Marx. Hier wordt getoond hoe twijfelachtig Authier en Barrot Bordiga hebben geciteerd en dat Bordiga in de laatste pagina’s van zijn “De economische en sociale structuur van het huidige Rusland” terugvalt op de “arbeidscertificaten” die zij hebben afgewezen.
Abstract
Voor het volledige artikel: De GIC en de economie van de overgangsperiode. Een inleiding. op left-dis.nl.
Deze tekst maakt deel uit van de basisteksten marxisme – radencommunisme voor individuele zelfstudie, voor studie- en discussiegroepen.
De GIC en de economie van de overgangsperiode. Een inleiding