Negen gedichten van een Foxconn arbeider: Xu Lizhi (1990-2014)

Xu Lizhi (1990-2014)
Xu Lizhi (1990-2014)

Xu Lizhi’s hartverscheurende gedichten geven inzicht in de omstandigheden waarin Chinese binnenlandse arbeidsmigranten werken en ‘leven’. Xu Lizhi maakt duidelijk hoe moeilijk het is om onder de loden last van de ontmenselijkingen door loonarbeid gevoelens tot uiting te brengen van wanhoop en verlangen, van verontwaardiging en opstandigheid.

“Ik val in slaap, gewoon rechtop staand”

Het papier voor mijn ogen vervaagt tot geel.

Met een kroontjespen krabbel ik het in ongelijkmatig zwart
Vol met woorden van het werk.
Werkplaats, lopende band, machine, arbeidskaart, overwerk, loon …

Ze hebben me getraind tot volgzaamheid.
Weet niet hoe te schreeuwen of te rebelleren,
Hoe te klagen of te lekken,
Alleen hoe zwijgend uitputting te ondergaan.

Toen ik voor het eerst hier binnen kwam,
Verlangde ik alleen naar die grijze loonstrook op de tiende van elke maand
Om me wat verlate opluchting te verschaffen.

Daarvoor moest ik over mijn grenzen gaan, mijn woorden vergeten.
Geen enkel werk weigeren, geen ziekteverlof nemen, geen verlof wegens familieomstandigheden,
Niet te laat komen, niet te vroeg weg gaan.

Aan de lopende band stond ik stokstijf met vliedende handen.

Hoeveel dagen, hoeveel nachten
Maakte ik – op die manier – terwijl ik rechtop staand in slaap viel?

— 20 augustus 2011

 

“De laatste begraafplaats”

 

Georg Grosz "Arbeiter" 1912-13
Georg Grosz “Arbeiter” 1912-13

 

Zelfs de machine dut in.

In verzegelde werkplaatsen ligt ziek ijzer,
Lonen verstopt achter het gordijn,
Als de liefde die jonge arbeiders begraven in de grond van hun hart.

Zonder tijd zich te uiten, verkruimelt de emotie tot stof.

Hun magen gesmeed van ijzer,
Vol dik zuur, zwavel en nitraat.

De industrie vangt hun tranen op, nog voor ze kunnen vallen.

De tijd verstrijkt, hun hoofden gevangen in de mist.
Productieopbrengst verkort hun leven, pijn draait dag en nacht overwerk.
In hun jonge leven ligt voortdurend de duizeligheid van de oude dag op de loer.

Het krankzinnige werkritme doet hun huid schilferen
Tijdens het etsen met zuren op een laag aluminiumlegering.

Terwijl sommigen nog volharden, worden anderen ziek.
Ik knikkebol tussen hen en bewaak
De laatste begraafplaats van onze jeugd.

— 21 december 2011

“Conflict”

 

Frans Masereel "De Zon" (zelfportret)
Frans Masereel “De Zon” (zelfportret) 1919

 

Ze zeggen allemaal
Dat ik een kind van weinig woorden ben.

Ik ontken dat niet.

Maar weet je,
Of ik spreek of niet,
Evengoed ben ik met deze maatschappij in

Conflict.

— 7 juni 2013

 

“Een soort voorspelling”

De dorpsoudsten zeggen
Dat ik lijk op mijn grootvader in zijn jonge jaren.

Ik herkende het niet,
Maar door telkens weer naar hen te luisten,
Ben ik overtuigd.

Mijn opa en ik hebben dezelfde
Gezichtsuitdrukkingen,
Temperamenten, liefhebberijen.

Bijna alsof we uit dezelfde moeder zijn geboren.

Ze noemde hem “bamboestengel”
En mij “kleerhanger”.

Hij slikte vaak zijn gevoelens weg.
Ik ben vaak overgedienstig.

Hij hield van raadsels oplossen.
Ik heb vaak voorgevoel.

In de herfst van 1943, vielen de Japanse duivels binnen
En verbrandden mijn opa levend

Op zijn 23ste.

Dit jaar word ik 23.

— 18 juni 2013

Otto Dix "Loopgraaf"
Otto Dix “Loopgraaf”

 

“Gehuurde kamer”

 

Gerd Arntz “Ruhe und Ordnung” – fragment
Gerd Arntz "Ruhe und Ordnung" fragment

Een ruimte van tien vierkante meter,
Benauwd, vochtig, het hele jaar geen zon.

Hier eet, slaap, schijt en denk ik,
Hoest ik, krijg koppijn, wordt oud, ziek, en ga maar niet dood.

Onder het suffe gele licht staar ik weer voor me uit, grinnikend als een idioot.
Ik drentel heen en weer, zachtjes zingend, lezend, gedichten schrijvend.

Ieder keer als ik het raam open of de hor met muggengaas
Ben ik net een dode
Die langzaam het deksel van zijn kist opent

— 2 december 2013

 

 

“Ik slikte een maan van ijzer”

 

Ik slikte een maan van ijzer
.
Ze gaan ermee om alsof het niets is.

Ik slikte dit industrieel rioolslib, deze werkloosheidsformulieren.

Jongeren vastgeketend aan machines sterven voor hun tijd.

Ik slikte de stennismakerij en de ontberingen.
Ik slikte voetgangersbruggen, leven overdekt met roest.

Ik krijg niks meer door mijn keel.

Alles wat ik geslikt heb, golft nu uit mijn keel
En kloddert over het land van mijn voorouders
In een onterend gedicht.

— 19 december 2013

 

Foxconn - in de fabriek
Foxconn – in de fabriek

“Een schroef viel op de grond”

Een schroef viel op de grond
In deze duistere nacht van overwerk.
De schroef stortte zich naar beneden,
met een nauwelijks hoorbaar scherp hoog geluid.

Het zal niemands aandacht trekken.
Net als laatst,
In een nacht als deze
Toen iemand zich naar beneden stortte.

— 9 januari 2014

Zelfmoord Foxconn
14 mei 2014: anoniem, man, 30, Zhengzhou Foxconn (overleden). Een arbeider die een halve maand geleden in de fabriek was gaan werken sprong van het Yuhong slaapzalen complex, gebouw nummmer 5, dood door val. Hij was 30, gehuwd en met een kind van 5, afkomstig de prefectuur Quebi, provincie Henan.

“Mijn levensreis is verre van compleet”

Otto Dix "Totentanx" 1917
Otto Dix “Totentanz” 1917

Dit is iets wat niemand verwachtte.

Mijn levensreis
Is verre van voorbij
Maar nu staat ze halverwege stil.

Niet dat dergelijke problemen
Eerder niet bestonden,
Maar ze kwamen niet
Zo plotseling,
Niet zo hevig.

Herhaalde strijd,
Maar alles tevergeefs.
Ik wil meer dan wie dan ook overeind komen,
Maar mijn benen werken niet mee,
Mijn maag werkt niet mee,
En alle botten in mijn lijf weigeren.

Ik kan alleen plat liggen
In deze duisternis, en keer op keer
Een stil noodsignaal geven,
Om keer op keer slechts
De echo van wanhoop te horen.

— 13 juli 2014

 

“Op mijn sterfbed”

 

Ocean, Mountain, Blueness, Sky

Ik wil nog één keer de oceaan zien, om de wijdte te overzien van de tranen van een half leven.
Ik wil nog één berg beklimmen, in een poging de ziel terug te roepen die ik verloor.
Ik wil de hemel aanraken, het fijne lichte blauw voelen.

Maar ik kan geen van alle, daarom verlaat ik deze wereld.

Ieder die van mij gehoord heeft
Zou niet verbaasd moeten zijn over mijn vertrek.
En nog minder moet je zuchten of rouwen.

Ik voelde me prima toen ik kwam, en prima toen ik ging.

— Xu Lizhi, 30 September 2014


Xu Lizhi zag (net als vele andere gedocumenteerde gevallen) geen andere uitweg uit het arbeidersbestaan dan de zelfmoord. Mogen arbeiders in China en wereldwijd in zijn gedichten hun eigen verborgen gevoelens en verlangens herkennen en verwoorden.

Laten we woorden van verontwaardiging smeden tot wapens in de zelfstandige arbeidersstrijd!

Download een PDF van de 9 gedichten (opent in nieuwe tab).

Vertaald uit het Engels, op basis van de vertaling uit het Chinees door vrienden van het Nao-project.
Het Nao-project documenteert arbeidsomstandigheden, arbeidersverzet en repressie in China.

Zie voor meer gedichten, een In Memoriam en toelichtingen:
The poetry and brief life of a Foxconn worker: Xu Lizhi (1990-2014).

Wie helpt de Nederlandse vertalingen te verbeteren vanuit het Chinees?

Voor een beter begrip: Wat de arbeidersklasse is en wat ze kan zijn – vervreemding.

Advertenties
Negen gedichten van een Foxconn arbeider: Xu Lizhi (1990-2014)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s